آیا ایرانی ها از گذشت روزگار عبرت می گیرند؟

images2.jpg

متنی که ملاحظه می کنید مصاحبه مجله نسیم بیداری با نگارنده در زمینه انباشت تجربه تاریخی در ایران است.

مدرنیته ایرانی

این مقاله بررسی است در باره تاریخ مدرنیته در ایران، و هدف آن ارائه دیدگاهی انسانشناختی از چگونگی مواجه ایران با دنیا مدرن از نیمه قرن نوزدهم تا به امروز است. در ابتداء به معرفی دو رویکرد غالب، یعنی" نظریه مدرنیته ناقص" و نظریه نوسازی" یا غربی سازی، در باره مدرنیته در ایران پرداخته، و آنگاه با بررسی انتقادی این دو رویکرد به ارائه "نظریه مدرنیته بومی" که رهیافتی انسانشناختی به مدرن شدن و مدرنیته است می پردازد. دو نظریه مذکور با ارائه رهیافتی رادیکال از معنای مدرینته، مدرن شدن ایران را ناممکن یا به غربی شدن تقلیل می دهند.

نسبت انسان شناسى و سیاست در ایران

گزارشى از سخنرانى نگارنده با عنوان «نسبت انسان شناسى با سیاست در ایران» به نقل از: روزنامه ایران/چهرشنبه ۱۳ آبان/ ۱۳۸۳ گزارشگر: لیلا فخری در دهه ۱۹۹۰ یکى از غالب ترین روندها درمطالعات علوم اجتماعى بویژه انسان شناسى روندى است که سعى مى کند رابطه بین «قدرت» و «دانش » را نشان دهد و این یکى از میراثهاى گرانبهاى اندیشه هاى فوکو است که بحث Power knowledge را مطرح کرد و باعث شد جریانى انتقادى در همه رشته هاى علوم اجتماعى بویژه یک نوع خودانتقادى در رشته انسان شناسى ( Anthropology) شکل گیرد. اما رابطه بین «سیاست و انسان شناسى در ایران» موضوع نو و قابل تأملى بود که براى نخستین بار دکتر نعمت الله فاضلى در رساله دکترى خود به تحقیق ، تحلیل و تبیین آن پرداخت.

نوروز و مدرنیته

نوروز و مدرنیتهمهاجران از ملت های مختلف از جمله ایرانیان است. ایرانیان مهاجر عمدتاً در شهرهای جهانی مانند لوس آنجلس، نیویورک، لندن و پاریس زندگی می کنند (Naficy 1993; Ansari 1988: Hosseini-Kaladjahi 1997). از اینرو مطالعه رفتار ایرانیان در لندن می توانست به نوعی نمونه مناسب تری برای شناخت عام رفتار مهاجران با نوروز باشد. برای این منظور در دو برنامه برپایی جشن نوروزی یکی برنامه نوروزی بریتیش میوزیم یا "موزه بریتانیا" در لندن که از دوم تا چهارم آوریل 2004 ، و دیگری برنامه جشن سوآس یا "مدرسه مطالعات شرق و آفریقای" دانشگاه لندن که در بیستم مارس 2004 برگزار شد شرکت کردم. داده های اتنوگرافیک این بررسی از راه "مشاهده مشارکتی" و "مصاحبه" های طولانی و شفاهی با شرکت کنندگان و برگزار کنندگان این جشن ها فراهم شده است.

نقد روش شناختی مطالعات فرهنگ عامه در ایران

فرهنگ عامهاین مطلب خلاصه مقاله ای است که در فرهنگستان هنر در همایش هم اندیشی انسان شناسی و هنر در چهارشنبه ۲۵ بهمن ارائه کردم. انشاء الله اصل مقاله بعد از انتشار آن در اینجا قرار می دهم.

این مقاله به بررسی انتقادی مطالعات انسان شناسی و فرهنگ عامه یا فرهنگ مردم در ایران از ابتدا پیدایش این مطالعات در آغاز قرن بیستم تاکنون می پردازد. هدف ما از بررسی انتقادی تجزیه و تحلیل مفروضات نظری معرفت شناسانه و روش شناسانه و همچنین چگونگی کاربرد فنون گردآوری اطلاعات و شیوه های تجزیه و تحلیل آنها است.

نظریه های انسان شناسی

برای فهم مکاتب و نظریه‌های انسان‌شناسی راههای مختلفی وجود دارد. یکی از راهها این است که انسان‌شناسی را در بستر تاریخی (historical context) و زمینه فرهنگی‌ای (cultural context) که این دانش و این رشته علمی در آن به وجود آمده و به تدریج توسعه و تکامل پیدا کرده، قرار دهیم.دانش انسان‌شناسی خاستگاه غربی دارد. یعنی انسان‌شناسی به منزله یک دانش مدرن که ما امروز در دانشگاههای جهان آنرا به مثابه یکی از شاخه های علوم اجتماعی یا علوم انسانی مطالعه می‌کنیم یک دانش غربی است. به همین دلیل باید برای درک و شناخت دیدگاهها، رهیافتها، مکاتب و نظریه های انسان‌شناسی و برای درک مفاهیم کلیدی این رشته به بررسی شرایط تاریخی، اجتماعی و بخصوص فلسفه غرب بپردازیم،

نشانه شناسی

نشانه شناسیپارادایم قدیم انسان‌شناسی بر موارد زیر تکیه داشت: 1- شناخت جوامع کوچک مقیاس 2- تاکید بر مطالعه فرهنگ‌های دیگر 3- دارای رویکرد پوزیتیویستی 3- دنبال تبیین‌های علی و علمی از فرهنگ و تاریخ بود 5- تلاش می‌کردند از قدرت فاصله بگیرند و خود را غیر سیاسی معرفی می‌کردند 6- به دنبال شناخت تاریخی تحول فرهنگ و منشا آن هستند. پارادایم جدید اما بر موارد زیر تاکید می‌کند: 1- مطالعه جوامع معاصر و کلان‌شهرها و شهرها 2- تاکید بر روی خودself) ) 3- تاکید بر تحلیل و تفسیر و شناخت انتقادی 4- خصلت بازاندیشانه دارد 5- معتقد نیست که در تحلیل می‌توان بی‌طرف بود بلکه اعتقاد دارد که هر فرد دارای جهت‌گیری خاصی است 6- به دنبال شباهت طرز عمل فرهنگ است 7- تاویلی و تفسیری است و در صدد است که به فهم معانی بپردازد 8- زمینه‌یابی تاریخی می‌کند. یعنی پدیده‌های فرهنگی را در بستر خودشان قرار می‌دهد و معنای آن‌ها را کشف می‌کند. به مسائل دو گونه می‌شود نگاه کرد.

آمار سایت

  • شمارنده سایت:4,182,829
  • محتوای منتشر شده:822
  • بازدیدکنندگان:
    • امروز:949
    • هفته جاری:7273