The spam filter installed on this site is currently unavailable. Per site policy, we are unable to accept new submissions until that problem is resolved. Please try resubmitting the form in a couple of minutes.

ورزش: ظرفیتی مدنی برای توسعه

خبرگزاری برنا 4 تیر ماه 1393 گفتگویی در زمینه ورزش با اینجانب منتشر کرد. این گفتگو میزگردی با خضور اساتید دیگر بود که من در آن به ابعاد اجتماعی ورزش پرداخته و پیشنهاد استفاده بیشتر از نهاد ورزش برای کمک به توسعه و حل مشکلات اجتماعی را بررسی کردم. این گفتگو را بدون تغییر و اصلاح در اینجا بازنشر می کنم.
 دومین نشست خبری ورزش، فرهنگ و هویت ملی با حضور جمعی از اساتید و صاحب‌نظران در ساختمان شماره 2 وزارت ورزش و جوانان برگزار شد.
به گزارش سرویس وزارت جوانان خبرگزاری برنا، در این میزگرد که به منظور آشنایی هر چه بیشتر با مقوله ورزش، فرهنگ و هویت ملی برگزار شد، دکتر محمود شهابی، دکتر نعمت الله فاضلی و دکتر محمد سعید ذکایی حضور داشتند.
 

دکتر نعمت الله فاضلی: اگر منظور ما از هویت یک برداشت تاریخی وسیع فرهنگی باشد؛نشانه‌های ورزشی به تقویت این احساس کمک خواهند کرد
از آقای دکتر شهابی به خاطر اینکه خیلی خوب سویه دیگری از بحث را باز کردند تشکر می‌کنم. من در ادامه به چند نکته پیرامون سویه‌ای که ایشان مطرح کردند اشاره می‌کنم. نکته اول اینکه هویت ملی لزوماً به معنای حمایت از دولت و حکومت نیست. دکتر شهابی در بحث‌های خود به مفهومی به نام ایرانی بودن اشاره کردند که در این ایرانی بودن مخالفان و موافقان نظام سیاسی و حاکمیت قرار می گیرند. من فکر می کنم که باید این نکته را در نظر داشته باشیم که جوانان در ورزش های قهرمانی و نشانه های قهرمانی، رمزگانی را رمزگشایی می‌کنند که این رمزگان در واقع می تواند سطحی از نیازهای نسلی جوانی آن‌‍‌ها را به حس ایرانی بودن آنها پیوند بزند. این مساله به باور من وجود دارد و به صورت آشکار می توان آن را دید؛ به همین دلیل من هم مانند دکتر شهابی تأکید می‌کنم که هویت ملی بحث پیچیده ای است و اینکه چه چیز مورد نظر ماست و از آن چه تعبیر می کنیم متفاوت خواهد بود. اگر منظور ما از هویت کلی یک برداشت تاریخی وسیع فرهنگی از این مفهوم باشد و نه یک مفهوم کوتاه مدت سیاسی در آن صورت به اعتقاد من نشانه های ورزشی در سطح جهانی، منطقه ای ولی به تقویت این احساس کمک خواهند کرد.
جوانان متناسب با منافع، علایق و نیازهایشان، ارزش‌ها را گزینش می‌کنند
نکتۀ دوم که باز به نوعی در صبحبت‌های دکتر شهابی هم بود و باید روی آن تاکید کنیم این است که بین حس ایرانی بودن به مثابه نوعی حس هویت ملی یا جهانی بودن و جهانی وطن بودن لزوماً تعارضی وجود ندارد. بخشی از ارزش های ملی که امروزه جوان‌ها آن ها را طرد می‌کنند به این دلیل است که این ارزش ها با ارزش‌های جهان وطنی ناسازگارند و برعکس ما بخشی از ارزش های جهانی وطنی را به این دلیل طرد می کنیم که با وجه ملی ناسازگار است. خواست من این است که بگوییم که منطق عملی و عینی در گزینش ارزش ها و توجه به آن در زندگی روزمره انسان امروز وجود دارد جوانان متناسب با منافع، علایق و نیازهایشان جوان ارزش‌ها را گزینش می کنند. جوانان دائماً از طریق مشارکت در بازی های ورزشی به ابداع استراتژی ها و راهبردهای می‌پردازند که از طریق آن‌ها بتوانند نیازهای چندگانه و پیچیدۀ خود را پاسخ دهند. به همین دلیل است که ورزش‌های ملی تقابلی با جهانی بودن را ایجاد نمی‌کنند بلکه برعکس تعامل را به وجود می آورند و به این دلیل پذیرفته می‌شوند. من تا حدودی با بخشی از گزاره های دکتر شهابی موافقم و می پذیریم که ما نباید از ورزش های قهرمانی انتظارات بیش از حد داشته باشیم. دکتر شهابی به درستی اشاره کردند که ما نباید ایجاد حس امید و داشتن یک حس مثبت از دولت خود و حاکمیت خود را به آوردن نشانه های مختلف جهانی در زمینه های گوناگون علمی و ورزشی منوط کنیم. جوان ما و شهروند ما از حکومت خود شغل می‌خواهد، محیط زیست سالم و آسایش و رفاه اجتماعی، بهداشت درمانی و امنیت شرایط عینی زندگی اجتماعی می‌خواهد، مسائلی که حاکمیت باید به نحو ریاضت‌بخشی آن را سامان دهد.
اگر نیازهای مختلف و عینی جوانان از سوی حاکمیت تأمین نشود، نشانه‌های قهرمانی نمی‌توانند نگرش جوانان ما را به حاکمیت تغییر دهد
اگر حاکمیت موفق به انجام چنین امری نشود، این نشانه‌های قهرمانی نمی توانند نگرش جوانان ما را به حاکمیت تغییر دهد. برای ایجاد احساس مثبت به حاکمیت ملی ما باید شاخص‌های توسعه را ارتقاء دهیم؛ اما برای شکل دادن به یک هویت ملی یعنی ایرانی بودن لزوماً شاخص های توسعه مطرح نیست؛ اگر چه شاخص‌های توسعه در اینجا نیز تاثیر می گذارند ولی اتفاقاً در فقدان بعضی از شاخص های توسعه ما گاهی اوقات به این نشانه ها پناه می بریم. برای اینکه نیاز داریم به حس مثبت از بودن تاریخی، بودن ملی، بودن ازلی و ابدی خود برای این ما گاهی اوقات به این نشانه ها پناه می بریم و از طریق مکانیزم جبرانی به طرف آن هجوم می بریم. بنابراین گاهی اوقات می بینیم که کشورهای کمتر توسعه یافته به مراتب بیش از کشورهای توسعه یافته به هواداری، جانفشانی و شور و شوق های غیر طبیعی درمورد مسابقات ورزشی خودشان می پردازند، عاملیت نکته‌ای را که گفتم متوجه می‌شویم. برعکس این قضیه نیز درست به این ترتیب که اگر این کشورهای کم توسعه‌یافته در مسابقات ورزشی شکست بخورند؛ به این شکست را در قالبی احساسی، عاطفی عمیق واکنش نشان می دهند. در واقع این شکست عاطفی، شکست از مسابقه نیست، شکست از دست نیافتن به آن مکانیزم جبرانی است. بنابراین ما به هر حال نیاز به این غرور ملی را داریم.
از ظرفیت ورزش برای حل معضلات اجتماعی متعدد خود استفاده کنیم
نکتۀ بعد این است که در مسابقات ورزشی همان‌‍گونه که آقای دکتر ذکائی به درستی به آن اشاره کردند؛ بحث ظرفیت‌های مدنی است که این مسابقات برای جوانان و جامعه به همراه دارند. من و آقای دکتر زکائی در جایی دیگر که در باب ورزش صحبت می‌کردیم؛ آن جا تأکید کردیم که تنها کاری که در حال حاضر رسانه‌ها می توانند انجام دهند این است که با توجه به اینکه جامعه ما در یک وضعیت بحرانی و نا به سامان به سر می برد؛ از ظرفیت خود برای حل معضلات اجتماعی استفاده کنند. من به اختصار به برخی از این معضلات اشاره می‌کنم. بحران محیط زیست: در این زمینه ما امروز به بدترین وضعیت خود در جهان رسیده‌ایم. چند هفته پیش معاون رئیس محیط زیست اعلام کرد که رتبه ما در این زمینه از 70 به 130 رسیده است و تنها دو کشور در جهان در زمینۀ محیط زیست از ما وضع بدتری دارند.
ما متأسفانه 60 پله وضعیت‌مان را در زمینۀ محیط زیست؛ نسبت به 8 سال پیش تنزل پیدا کرده و بدتر شده است. بنابراین باید از مسابقات المپیک و مسابقات ورزشی و غیره استفاده کنیم تا شهروندان جامعه و جوان را نوعی آموزش و هشدار دهیم که منابع محیط زیست را تخریب نکنند؛ سازمان ورزشی را در خدمت بگیریم برای ارتقای ارزش‌های محیط زیست. دریاچه ارومیه خشک شده است؛ تالاب های متعدد ما خشک شده‌‎اند، بیابان ها روز به روز درحال افزایش پیدا کردن هستند، جنگل ها در نابودی هستند در شرایطی که بیماری های مختلف از جمله سرطان که ناشی از آلودگی هوا است مثل یک جنگ بزرگ در حال قتل عام کردن است در چنین شرایطی باید ورزش های قهرمانی را در میان جوانان‌مان به مثابۀ رسانه‌ای برای گفتگوی جمعی پیرامون مسائل محیط زیست تبدیل کنیم. در کشوری که بیشترین معتاد جهان را دارد و بخش عمده‌ای از آن را جوانان تشکیل می دهند ما باید از نشانه‌های قهرمانی کمک بگیریم برای اینکه، با بحران عظیم اعتیاد به عنوان یک مسألۀ اجتماعی مواجهه و برخورد پیدا کنیم.
رسانه‌ها جنبه‌های غیرورزشی مسابقات جهانی را بازتاب دهند
به اعتقاد من در اینجا رسانه نقش مهمی دارد که جنبه های غیر ورزشی مسابقات جهانی را مورد توجه قرار دهد. من در مصاحبه دیگری گفتم که باید ورزشکاران ما بدانند که میلیاردها پولی که باشگاه ها و تیم ها به این افراد می‌دهند، قیمت پاهای این افراد نیست این پولی است که جامعه می دهد تا بتواند از طریق این گروه های مرجع جدید برای بهبود زندگی اجتماعی و جامعه استفاده کنند. به همین دلیل من فکر می‌کنم ما باید در این گونه بحث ها مسئولیت اجتماعی ورزش را مطرح کنیم. جوانان ما اکنون بحران ازدواج دارند، بحران طلاق داریم، بحران فروپاشی خانواده داریم، ما بحران فرسایش سرمایه‌های انسانی را داریم، باید در اینجا باید تلاش کنیم که از طریق بازی های جام جهانی، از طریق استفاده از امکان جام جهانی به عنوان یک موقعیت گفتگویی استفاده کنیم برای دادن هشدارهای لازم به جامعه و مردم. وقتی که ما می‌بینیم شهر تهران به عنوان یکی از پرخشونت ترین شهرهای جهان در حال ثبت شدن است. اخیراً اعلام شد که تا بهمن1392، طی یکسال 87 هزار نزاع خیابانی که به دادگاه کشیده شده‌اند در شهر تهران رخ داده است. باید از ظرفیت رسانه‌ها برای حل این معضلا بهره گرفت.
هویت ملی را از حالت احساس موقت خارج کنیم
به نظر من آن بحثی که ما در مورد ملیت می کنیم این است که باید آن را به یک شرایط عینی و انضمامی تبدیل کنیم و آن را تنها به حالت احساس و حس موقت محدود نکنیم. من می‌خواهم بگویم که از این حس موقت و گذار باید استفاده بکنیم. به خصوص در گفتگوهای جمعی که ای جوانان ما بیدار باشید و از فرصت‌ها برای نجات خود و حل مسائل در حوزۀ اشتغال، فروپاشی خانواده، فرسایش سرمایه‌های اجتماعی، ضعف ما در شبکه‌های مدنی در اجتماعات مدنی، اشکال گوناگون بیماری‌های اجتماعی و جسمانی، بحران محیط زیست و... استفاده بکنیم. تلاش کنیم با گفتگو مسائل را حل کنیم و نه نقطه جوانان بلکه خود، قهرمانان، باشگاه‌های ورزشی، مدیران فرهنگی کشور وارد گفتگوی جمعی شوند و نوعی بسیج منابع ورزشی و فرهنگی در مسیر ارتقای فرهنگ، ارتقای وضعیت اجتماعی و شرایط عینی اجتماعی کمک بگیریم.

پاسخ

محتوای این فیلد خصوصی است و به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.

آمار سایت

  • شمارنده سایت:4,250,592
  • محتوای منتشر شده:822
  • بازدیدکنندگان:
    • امروز:80
    • هفته جاری:2651